Analitik Düşünce Nedir? Analitik Düşünce Nasıl Gelişir?

Yaşamımız boyunca hayatın her alanında küçük veya büyük sorunlarla karşılaşırız. Küçük sorunları kolay, kısa sürede, fazla emek harcamadan çözebilsek de büyük sorunlar için aynısını söylememiz mümkün değil. Çünkü büyük sorunlar ayrıntılı ve karmaşıktır. Çözmek için uzun bir süre ve zihinsel/fiziksel emek gerekir.  

Büyük sorunları çözerken nereden ve nasıl başlayacağımızı bilemeyiz, zihnimiz aynı anda birçok şeyi değerlendirir ve bir çözüm yolu bulmaya çalışır. Bu sürede de fazla enerji harcar, yorulur ve kendini bir çıkmazda bulur. 

Analitik düşünce yapısına sahip insanlar ise büyük ve karmaşık sorunları çözmekte daha başarılıdır. Peki neden?  

Analitik düşünce yapısı nedir ve sorunları nasıl çözer?  

ANALİTİK DÜŞÜNCE  

Bir sorunu tümden gelim yöntemiyle parçalara ayırıp her parçayı ayrı değerlendirerek çözebilme yeteneğidir. Hayatımızın her alanında çıkan sorunların üstesinden gelebilmemiz için gerekli olan sistematik düşünce yapısıdır. 

ANALİTİK DÜŞÜNCE İLE SORUN NASIL ÇÖZÜLÜR? 

1) Sorunu tanımlamak: Sorunu çözebilmek için önce sorunun altında yatan sebebi bilmek gerekir. 

2) Parçalara ayırmak: Sorunu çözerken ayrıntıları atlamamak ve karmaşıklığı gidermek için parçalara ayırmak çözümü kolaylaştırır. 

3) Plan yapmak: Parçalara ayrılan sorunu çözmek için parçalar değerlendirilir ve strateji belirlenir.

4) Sorunu çözmek: Parçalara ayrılan sorun belirlenen stratejiye göre çözülür. 

ANALİTİK DÜŞÜNEN İNSANLARIN ÖZELLİKLERİ 

  • Bilgi bağımlısıdırlar. Her şeyi öğrenmeye çalışırlar. 
  • Sürekli kıyaslama ve hesaplama yaparlar. 
  • Kararsızlardır. Her şeyin artı ve eksilerine bakar, genelde bunları yazarak karar verirler. 
  • Hayatta kalmakta çok başarılıdırlar. 
  • Yarı duygusallardır. Duygularını kenara ayırır önce mantığıyla düşünürler sonra duygularını katarlar. 
  • Prensip sahibidirler. Planları, programları ve kuralları vardır. Kurallarından taviz vermezler. 
  • Dürüstlerdir. Sorulan her şeyi karşısındakinin tepkisini umursamadan düşüncelerini dile getirirler. 
  • Şüphecidirler. Gördükleri her şeyi bir mesaj olarak görürler veya bir anlam içerdiğini düşünürler.

Analitik düşünen insanlar “yapamam, yapılamaz” gibi kavramları kullanmazlar. “Nasıl Yaparım? Nasıl Çözerim? Neden?” gibi sorular sorarlar. Ayrıca acele etmezler ve hızlı konuşmazlar. Yavaş hareket ederler. Amaçları minimum enerji, minimum masraf, maksimum faydadır. 

Analitik düşünme her zaman açıktır. Örneğin yolda bir araba gördüklerinde “farı neden böyle, ben nasıl yaparım ya da nasıl daha verimli hale getiririm?” gibi sorular sorarlar. 

ANALİTİK DÜŞÜNEN İNSAN 

  • Okulda başarılıdırlar. Herkes tarafından zor görülen derslerde daha başarılı oldukları görülür. 
  • Muhakeme yetenekleri vardır. Doğruluğu kanıtlanmamış bilgilere körü körüne inanmazlar. Sorgulayıcı olurlar ve bu sayede doğru ile yanlışı ayırt etmede başarılı olurlar. Daha az hata yaparlar. 
  • İçsel huzurludurlar. Diğer insanlara göre karşılaştıkları duygusal ve psikolojik güçlüklerin üstesinden daha kolay gelirler. Çünkü mantıklı çözüm üretme konusunda başarılıdırlar. 
  • Kariyer sahibidirler. İş hayatında başarılı olurlar. Çünkü yapılan her işin bir probleme çözüm olması beklenir. 

STEM 

STEM; Science (Fen), Technology (Teknoloji), Engineering (Mühendislik) ve Mathematics (Matematik) kelimelerinin başharflerinin birleşiminden oluşuyor.  

STEM eğitimi Fen, Matematik, Mühendislik ve Matematikteki bilgileri günlük hayata ve meslek hayatında verimli kullanmayı, teorik bilgiyi pratiğe dönüştürmeyi öğretir. 

STEM eğitimi fen, matematik, teknoloji ve mühendislik bilgilerini arttırarak “eleştirel düşünme, yaratıcılık, sorun çözme becerilerini” kazandırmayı amaçlar.  

STEM aynı zamanda çözüm ve üretim odaklı bir düşünce biçimidir. Bu yüzden STEM eğitimi alan kişilerin analitik düşünce becerisine sahip olduğu görülür. 

Günümüzde birçok ülkede STEM eğitimine yer verilmektedir. STEM; Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Kore, Almanya ve Çin gibi önde gelen ülkelerde ilkokullardan başlayarak ortaokul ve üniversitede uygulanmaktadır. 

ANALİTİK DÜŞÜNME NASIL GELİŞİR? 

1) Matematik problemleri çözmek 

2) Bulmaca çözmek (sudoku, mantık oyunları, çapraz bulmaca) 

3) Farklı konularda çok kitap okumak  

4) Fikirlerin tartışıldığı gruplara katılmak

5) Düşünmek için vakit ayırmak 

6) Ayrıntılara dikkat etmek, sorgulamak 

7) Yeni sorumluluklar üstlenmek 

 Aynı zamanda polisiye romanlar ve bazı filmler de analitik düşüncenin gelişmesine yardımcı olur. 

Agatha Christie, Ahmet Ümit, Sherlock Holmes” gibi yazarların romanları; “Inception, The Prestige, Matrix, Enternal Sunshine” gibi filmler ile analitik düşünce geliştirilebilir. 

PAYLAŞ
Ayse Yakut
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi 1.sınıf öğrencisiyim. Hedefim kendimi geliştirmek ve güçlü bir kariyere sahip olmak. Hedefime ulaşmak için de araştırmalar yapıyorum ve öğrendiklerimi benim gibi hedefi olanlar için Amfiweb aracılığı ile paylaşıyorum. Ayrıca Amfiweb'de yazılan yazılar ile de gelişimime katkıda bulunuyorum.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here