Bitcoin 11 Yaşında

Crypto ve Currency kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşan cryptocurrency, geleceğin dijital para birimi olarak görülen kripto paraların isminin nereden geldiğini açıklıyor. Kripto paralar; bu zamana kadar hepimizin bildiği basılı paralar gibi formda değil, sadece dijital ortamlarda oluşturulur ve saklanır. Blockchain diye duyduğumuz kavram işte burada ortaya çıkıyor. Bu paralar internette işlem yapılabilmesi için gerekli 3 temel unsuru gerektiriyor. Bunlar: İnternet, şifreleme teknolojisi ve blok zinciri. Kullanılan şifreleme teknolojisinin kırılabilme ihtimali neredeyse imkansıza yakın. Sisteme dahil olan bilgisayarların sayısının artmasıyla, blok zincire eklenen halkaların sayısı artmış oluyor. Bu olay, blok zincirinin güvenliğini daha da arttırmış oluyor. 

BITCOIN NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Tam olarak 11 yıl önce bugün, ilk Bitcoin bloğunu çıkarıldı. Kripto para denildiğinde aklımıza ilk gelen ve piyasaya ilk çıkan Bitcoin hakkında, ilk çıktığı günden beri en çok merak edilen sorulardan bir tanesi nasıl ortaya çıktığıydı. Bitcoin’in mucidi olduğu bilinen kişi Satoshi Nakamoto hala gizemini korumaktadır. Japonca’da “Satoshi”; hızlı ve zeki düşünen anlamına gelirken, “Naka”, orta anlamlarına geliyor. “Moto” ise başlangıç ve özgün anlamlarına gelmekte. Satoshi Nakamoto, 31 Ekim 2008 tarihinde Bitcoin Protokolü’nü yayınlanmıştır. Bu protokolün amacı elektronik olarak güvenli; değişmez ve doğrulanabilir bir şekilde transfer edilebilen, herhangi bir merkezi otoriteden bağımsız bir değişim aracı üretmekti. Sadece kişiler arası transferin mümkün olabileceği bir protokol yazıldı. Bu protokol, yazılımcılar tarafından bilgisayarlarımıza indirebileceğimiz bir program haline getirildi. Bu programı dijital cüzdan gibi düşünebiliriz. Böylelikle; herhangi bir kurum, devlet veya otoritenin kontrol edemediği dijital bir para birimi yaratılmış oldu.

BTC’nin en küçük birimine satoshi denir. 0.00000001 gibi küçük parçalarına ayrılabilir, dolayısıyla yüz milyonda bire kadar küçük parçalar alınıp satılmasına olanak sağlar. Bu kadar bölünebilme, bizlere mikro ölçekli işlemlerin de yapılabilmesine olanak sağlar. Aralık 2019’da 20.089 $ = 1 BTC iken, az miktarda Bitcoin almak için 20 bin Amerikan Doları’na ihtiyaç olmaması yatırımcılarına kolaylık sağlıyor.

Devlet veya yüksek otoriteden bağımsız olan Bitcoin’in ilk kullanılmaya başlandığı yer, doğrudan erişilmesi mümkün olmayan sitelerin ve illegal işler yapan insanların değiş-tokuş aracı oldu. 5 Ekim 2009 tarihinde Bitcoin’in ilk kuru 1 $ = 1309 BTC olarak yayınlandı. İlerleyen zamanlarda piyasadaki arz-talep ilişkisine bağlı olarak değişkenlik gösterdi. 9 Şubat 2011 tarihiyle beraber Bitcoin 1 $ = 1 BTC değerine ulaşarak ilk defa Amerika Birleşik Devletleri Doları’na eşitlendi. 

Bitcoin; düşük enflasyon, yüksek istihdam ile tatmin edici bir büyüme sağlamak isteyen hükümetler tarafından yönetilen, maden olmayan ancak üzerindeki yazılı değer kadar satın alma gücüne sahip para birimlerinden belirgin şekilde farklıdır. Günümüzdeki itibari parayı ifade eden karşılığında değerli birçok noktada ayrılmaktadır. 

Hepimizin bildiği basılı paraların (türk lirası, dolar, euro, vb.) merkez bankaları istedikleri kadar para basabilir ve bir para biriminin değerini değiştirmeye yönelik para politikalarını kullanabilirler. Fakat Bitcoin için durum biraz farklı. Ne kadar para arzı yapacağı belli olan, para politikası belli olan bir sistemden bahsediyoruz. Günümüzün Havale/EFT ödemelerinde gönderen ve alıcıları tanımlanırken, BTC sahipleri, bu işlemleri yarı anonim şeklinde gerçekleştirir. Merkezi tek olan bir kontrol makenizması olmadığından, kullanıcıların başka bir kullanıcıya bitcoin gönderirken kendilerini tanımlamalarına ihtiyaç yok. Bir işlem gerçekleştirilmek istendiğinde, gönderen kişinin gönderme yetkisine sahip olup olmadığını doğrulamak için önceki tüm işlemleri kontrol etmesi yeterlidir.

Böylece bitcoin hakkında birtakım bilgileri öğrendik ve bitcoin sahibi olmak istiyoruz ancak bunu nasıl yapabiliyoruz? Bitcoin alım ve satımı için sanal bir cüzdana, yani Bitcoin adresine sahip olunması gerekiyor. Bitcoin borsalarda veya doğrudan diğer Bitcoin sahibi insanlardan aracı kurumlar vasıtasıyla satın alınabilir. Bu aracı kurumlar, müşterilerinin bitcoin satın alma veya satmalarına izin verilmeden önce kimlik kontrolleri gerçekleştirme zorunluluğu getirerek, bitcoin kullanımının izlenebileceği bir yapı oluşturdular. Bu yapı transferleri güvenilir kılarken, birçok istatistik veriyi bu aracı kurumlar sayesinde görmek mümkün. 

Bitcoin Madenciliği (Bitcoin Mining):

Bitcoin’e sahip olmanın bir diğer yolu ise madencilik yapmak. Bitcoin protokolüne göre piyasada bulunabilecek en fazla Bitcoin sayısı 21 milyondur. Günümüzde itibarıyla piyasada 18 milyon kadar Bitcoin var. İlk zamanlarda evlerimizdeki bilgisayarlarımızla bile Bitcoin üretmek mümkündü. Piyasada bulunabilecek çok sayıda Bitcoin vardı. Buna karşın madenci sayısı çok azdı. Evimizdeki bilgisayarlarımızın CPU (Merkezi İşlem Birimi) veya GPU (Grafik İşlemci Ünitesi) ’unu kullanarak, program aracılığıyla dijital samanlıktan bitcoin çıkarmak mümkündü. Mevcut süreçte madenciler, çok daha güçlü işlemcilere sahip bilgisayar kullanmak zorundalar. Çünkü rekabet gittikçe artıyor. Madencilerin sayısı artıyor. Kullandıkları bilgisayarların işlemcilerini daha da güçlendiriyorlar. Bu durumda bir madenci bu işe ne kadar çok işlemci gücü yatırırsa, saman yığınında Bitcoin bulma olasılığı o kadar artıyor. Bu işi günümüzde standart bilgisiayarla yapıyor olsak astarı yüzünden pahalı olur. Artık Bitcoin kazmanın tek yolu Asic cihazlarını kullanmak. Biz onları çok ses çıkaran, bulunduğu ortamı ısıtan ve ciddi elektrik sarfiyatına yol açan cihazlar olarak biliyoruz. Madencilikten bu kadar bahsettik ancak Bitcoin madenciliğinin tek amacı Bitcoin elde etmek değil, Blockchain zincirinde yapılan finansal işlemleri onaylamak. Madencilik yapanlar, Bitcoin’in halka açık defterine Blockchain adı verilen işlem kayıtlarını ekleyerek, her işlemin onaylanabilmesi ve ağdaki her kullanıcının bu deftere erişebilmesi için altyapı hazırlamaktadır. Aslında, madenciler her işlemin yasal olup olmadığını doğrulayarak Bitcoin topluluğuna hizmet ediyorlar. Madenciler bunun karşılığında ödüllendirilir. Aralık 2019 itibarıyla bu ödül, blok başına 12.5 BTC seviyesindeyken, Mayıs 2020 tarihinden itibaren 6.5 BTC’ye düşecek. Tabloda görüldüğü gibi yıllar geçtikçe ödül azalmaya devam edecek.

Teknolojinin hızına hız kattığı bir dönemdeyiz. Kriptopara Piyasası diğer piyasaların aksine kapanmıyor. Bu sayede 7 gün 24 saat işlem yapmayı mümkün kılıyor. Ayrıca yabancı para birimleriyle yapılan transferlerde alınan ücret ve komisyonlar gibi ek maliyetler de ortaya çıkmıyor. 2017 yılının başından, 18 Aralık 2017’ye kadar 20 kat değer kazanarak en yüksek gördüğü fiyat olan 20.089 $’a ulaştı. Bu sayede yatırımcıların dikkatini çekerek dünyada gündem yarattı. Ancak bazı yatırımcılar; volatilitesin yüksek olması, diğer piyasalarda fiyat limiti (%20) olurken Kriptopara Piyasası’nda limitin olmaması gibi riskleri barındırması sebebiyle Bitcoin’i değer saklama aracı olarak görüyor. Geleceğin para birimi olma yolunda ilerleyen Bitcoin kullanıcı sayısını arttırmaya devam ediyor. Herkesçe kabul görüldüğü ve yatırım aracı olarak görenlerin artması taktirde artan arz ile beraber Bitcoin’in artışını görmek mümkün olacak. Bu sayede hem volatilitenin düştüğünü hem insanların arzı sabit varlıklara yöneldiğini görebiliriz. Bitcoin’in değerini, ne merkez bankaları ne devletler belirleyecek. Belirleyecek güce sahip olanlar insanlar olacak. Sonuç olarak şunu söylemek gerekir. Belli bir otoriteye güvenmeyen, arzı belli emtialara veya kripto paralara kendini yakın hisseden ve ekonomik krizlerin risklerinin ciddi düzeyde olacağını düşünen kişiler tarafından tercih edilen bir tercih yolu olacak. Ülkelerin ve kurumsal firmaların ödeme yöntemi olarak Bitcoin kabul etmesi tekrardan rekor denemelerini görmemizi sağlayacak ve sadece değer saklama aracı olarak görülmesini ortadan kaldıracaktır. 

KAYNAKÇA

www.coinmarketcap.com 

www.99bitcoins.com

www.coindesk.com

www.investopedia.com

PAYLAŞ
Mert Can Açıkel
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi 3. sınıf öğrencisi. Sermaye Piyasaları ve Blockchain teknolojisi yatırımcısı. Ayrıca otomobil tutkunu. Lise hayatından beri E-Ticaret yapan, risk almayı seven biri. İÜ Gelişim Kulübü Yönetim Kurulu Başkanı. Son olarak Fenerbahçe Spor Kulübü Kongre Üyesi.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here