Ekonomiye Genel Bakış – 1


2015 dünya ekonomisi için eksilerin bol, artıların kıt olduğu bir yıl oldu. O nadir artılardan biri FED’in faiz artışı oldu. En azından kelime anlamı itibarıyla öyle… ABD ve Avrupa’da işler iyi yolda ilerlerken, gelişmekte olan ülkelerin pek çoğunda yüzler, gelen veriler ile asıldı. BRIC ülkeleri, Hindistan dışında, ciddi ivme kaybetti. Brezilya, Çin, Rusya ve Güney Afrika ekonomik, siyasi ya da her iki gruptaki nedenlerle büyüme, ihracat ve kamu dengelerinde bozulma yaşadı. 2016 bu ülkeler için farklı olacak mı? Muhtemelen hayır. En azından Brezilya, Çin ve Rusya için yönün hala aşağı olduğunu söylemek hiç zor değil. ABD’de iyileşmekte olan reel göstergeler, 2016’da faiz artırım politikasında olmadık bir hata yapılmazsa, olumlu seyirlerine devam edecek gibi görünüyor. Avrupa’da da işler geçmiş 4-5 yıla kıyasla iyi gidiyor. Büyüme 2016’da biraz daha artabilir. Türkiye için belki de en önemli pozitif dış etki bu olacak.

 

Dünya ekonomisinde 2016 yılı için büyüme beklentisi %3

2016’da hem gelişmiş hem gelişmekte olan ülkelerin daha hızlı büyümesi bekleniyor. 2014 sonunda gerilemeye başlayan emtia fiyatları 2015 yılında, sadece bunların ihracatçılarının değil, diğer ülkelerin de büyümelerini aşağı çekti. Değerli ABD doları ve ucuz emtia, daha az ticaret, daha az turizm, daha az doğrudan yatırım geliri demek. 2016 kısmen baz etkisi ile, kısmen gerçek iyileşme ile «büyüme» için iyi bir yıl olabilir. Bu her şeyin daha iyi olacağı anlamına gelmiyor.

 1

 

 

 

Hangi kurum ne bekliyor?

En yüksek beklenti The Economist, en düşük beklenti Fitch’te. Belirleyici petrol ve FED olacak.

2
Economist’in Beklentileri

  • Dünya ekonomisi 2016’da, %3,5 büyüyecek
  • Büyüme gelişmiş ülkelerde %2,3, Japonya ve Euro Bölgesi’nde %1,6, Amerika’da %2,5, Çin’de %6,5 olacak
  • 2016 yılının hızlı büyüyecek ülkelerinden biri %7,1 ile Hindistan

 

 

2016’da hangi ülke ne kadar büyüyecek?

 3

  • Ocak başında petrol fiyatı Aralık 2003’ten beri en düşük seviyesine indi. Petrol fiyatı böyle zayıf seyrederse, Rusya ekonomisi 2016’da beklentilerden daha sert daralabilir.
  • Türkiye açısından Irak, Suriye, Rusya, Ukrayna ve Mısır’a ihracat zayıf bir seyir izlemeye devam edecek.
  • İran’a uygulanan yaptırımların kaldırılması Türkiye için çevre ülkelerde yaşanacak tek olumlu gelişme olarak görünüyor. İran’ın yüzde 4,4 büyümesi bekleniyor. Bu oran İran’ın küresel kriz öncesindeki son 10 yıllık büyüme ortalamasına döneceğini gösteriyor.
  • Büyümenin hızlanmasından daha önemli olan, ticaret engellerinin kalkması.
  • 2016’da Türkiye’nin İran’a ihracatında yüzde 12-13 civarında artış oranları görülebilir.

Euro Bölgesi’nde toparlanma

4

  • 2015 bitti fakat 19 üyeli Euro Bölgesi’nin 8 üyesi hala 2008’deki reel ekonomik büyüklüğünün altında. Yunanistan, İtalya, Kıbrıs ve Portekiz 2008’e göre en geride olan ülkeler.
  • En iyi performans gösterenler Lüksemburg, Malta ve Slovakya.
  • Avrupa Merkez Bankası Başkanı Draghi, %2’nin altında olan enflasyonda yükselişi sağlayabilmek ve orta vadeli enflasyon beklentilerine ulaşabilmek için parasal genişlemeyi Mart 2017’ye kadar uzatacaklarını, gerekli görülürse Mart 2017’nin ötesinde de alım yapılabileceğini söyledi.
  • Aylık varlık alım miktarı 60 milyar Euro olarak devam edecek.

 

 

2016 yeniden Avrupa pazarı yılı olabilir

 55

 

Avrupa ülkelerinde büyüme uzun zamandır olmadığı kadar homojen bir yapıda. Ekonomik güven, Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ve işsizlikte iyileşme devam ediyor. Avrupa’da en yüksek büyüme Romanya ve Polonya’da bekleniyor. Euro Bölgesi’ndeki pek çok ülke son on yıldaki en yüksek büyüme hızına ulaşacak gibi görünüyor. Bunlardan biri de İtalya. Rusya ve Ortadoğu pazarlarındaki olumsuzluğu dikkate alınca az da olsa büyüyen Avrupa ekonomisi Türk üreticileri için en iyi seçenek olacak gibi görünüyor. Kuzey Amerika, Afrika ve Güney Amerika ise pazar çeşitlendirmek isteyen ihracatçıların en iyi seçenekleri gibi…

 

FED’in papatya falı bitiyor mu?

 

Evet, muhtemelen bitti. Aralık toplantısında FED nihayet faiz artırımını yaptı; 2016’da piyasa 2 faiz artırımına odaklanmış durumda. FED ise 4 artırım yapabileceğini ima etti.

 

Şimdi merakla beklenen TCMB’nin buna nasıl uyum sağlayacağı. 22 Aralık’ta yapılan toplantıda piyasa beklentilerinin aksine faizlerde değişiklik yapılmadı, fakat gelecek toplantılardaki artırımlar için açık kapı bırakıldı. Para Politikası Kurulu’nun (PPK) gecikmeli de olsa, piyasa gelişmelerini izleyerek faiz artırmaya başlayacağı beklentisindeyiz. Yine de şunu rahatlıkla söylemek mümkün: FED’in faiz artırım süreci Türkiye için beklenenden daha az sancılı geçecek gibi görünüyor.

6

 

BRIC Ülkeleri 2016 büyüme tahminleri

 

2015 gelişmekte olan ülkeler için parlak bir yıl değildi. Çin hariç hepsinin para birimi ciddi oranda değer kaybetti.

 7

Çin, küresel konjonktürden ayrı bir kulvarda, kendi halinde yavaşlamaya devam ediyor. Eğer 2015’te beklendiği gibi yüzde 6,8 büyürse, bu 1990’dan beri görülen en düşük büyüme hızı olacak. 2016 için beklenti yüzde 6,3.

 

Rusya, enerji fiyatlarındaki gerilemeden en çok muzdarip olan ekonomi. Ekonomisinin, ihracatının ve devlet bütçesinin büyük kısmı enerjiye bağlı olan Rusya için 2016 iyi geçmeyecek.

 

Brezilya, hammadde fiyatlarındaki gerilemeden dolayı yaşadığı sıkıntının yanında, önceki Devlet Başkanı Lula de Silva’lı günlerini mumla arıyor. 2016’da bir kez daha küçülmesi beklenen ekonomi için, düşük seyretmesi beklenen emtia fiyatları en önemli sorun.

 

Hindistan, bu grup içinde istikrarını koruyan ve büyüme hızını artırması beklenen tek ekonomi. Brezilya ve Rusya gibi kaynaklara bağlı bir büyüme modeli olmaması da avantajlarından biri.

 

Kaynak: KPMG Bakış