Teknik Analiz Nedir? Nasıl Yapılır?


DOW KURAMI NEDİR?

Bildiğimiz üzere modern teknik analizin kurucusu olan Charles Dow piyasa hareketlerininin belirli bir yönü olduğunu kesinleştirerek trend kavramını ortaya çıkarmıştır. Günümüzde Dow kuramı olarak geçen bu teorinin asıl amacı trendlerin hareket etmeye karar verdiği yönü saptamaktır.

    Dow kuramı ABD kökenlidir ve Dow Jones’dan gelir. Adından da anlaşılabileceği gibi Charles Dow ve Eddie Jones tarafından keşfedilmiştir. Dow ve Jones bu endeksi geliştirerek teknik analiz kavramının da ortaya çıkmasını sağlamışlardır. Charles Dow ve Eddie Jones aynı haber ajansında çalışan iki muhabirken Dow Jones Company’i kurma fikri ile çalıştıkları yerden ayrıldılar. Bu şirket şehrin finans merkezine piyasadan toplanan haberleri ulaştırıyordu. Ve Dow 11 şirketten meydana gelen endeksi oluşturdu.

1884’de Dow ortaya çıkardığı bu endeksi tekrar ele alıp düzenleyerek Dow Jones sanayi endeksi olarak hesaplamaya devam etti. Bu endeksle amacı bir barometre oluşturmak ve bu barometre ile tek tek hisse senetlerini incelemek yerine birkaç tane ortalamayla bütün piyasayı hesaplamaktı.

Dow Teorisinin 6 ana kuralı vardır (Dow, 1900) (Dow, 1902):

1- Fiyat her şeyi içerir ve diğer varsayımlar geçersizdir.

2- Piyasada 3 ana trend vardır

3- Ana Trend 4 Aşamadan oluşur

4- Endeksler birbirini onaylamalıdır.

5- İşlem hacmi trendi onaylamalıdır.

6- Direnç ve destek noktalarında kırılmalar olana kadar trend aynı yönde devam eder.

TEKNİK ANALİZ

Geçmiş fiyat hareketlerine bakarak gelecek hakkında tahminlerde bulunmamıza yarayan bir araç diyebiliriz. Teknik analiz, temel analize kıyasla geçmiş verilerden yararlandığı için daha rasyonel kararlar vermede yardımcı olur.

   Teknik analizin temel analize kıyasla tercih edilmesinin sebeplerinden bir tanesi zaman olarak çok daha kısa sürmesi. Çünkü temel analiz bilanço gelir tablosu gibi finansal tabloları incelerken teknik analiz sadece işletmenin fiyatı ile ilgileniyor. Teknik analizin sadece işletme fiyatına bakması belki insanların aklında bazı sorulara sebep olabilir lakin teknik analiz varsayımında piyasada arz ve talebi etkileyen her şey piyasayı etkilemiş ve piyasa da bu etkilenimini fiyatlara yansıtmıştır. Yani teknik analiz nasıl olduğu ya da buna nelerin sebep olduğuyla ilgilenmez sonuçla yani olmuş olanla ilgilenir. Çünkü teknik analistler piyasada fiyatı etkileyebilecek olayların çoktan fiyatlar üzerine yansıtıldığını düşünerek bu etkileri tekrar incelemek gerekmediğine kanaat getirir.

  Teknik analiz yapabilmek için grafik okumayı bilmemiz gereklidir. Ve grafik üzerinden yorum yapılabilmesi için bazı teknik bilgilere ihtiyacımız olacak. Ve bu temel teknik analiz kavramları tek başına yeterli değildir bunların yanında teknik analiz yöntemleri ve indikatörlerinin de bilinmesi gereklidir.

   Kavramlara geçmeden önce belirtmeliyim ki; %100 doğru çalışan her şeye uygulayabileceğimiz bir teknik analiz indikatörü yoktur çünkü piyasalara göre indikatörler farklılık göstermektedir.

  Biz konumuza dönerek başlıca teknik analiz kavramlarının bakacak olursak;

TREND

Fiyatlar zaman içerisinde yükselerek ve düşerek belirli bir eğilim gösterirler. Fiyatların içerisinde bulunduğu bu istikrarlı durum trend kavramını karşımıza çıkarmaktadır. Tabiki de buradaki zaman kavramımız gün ya da hafta değil. Adı üstünde eğer bir eğilime bakmak istiyorsak ki söz konusu konuda en ufak değişiklikten etkilenen fiyat kavramıysa burada dikkatimizi vermemiz gereken zaman kavramı aylardan oluşmaktadır.

Fiyatlardaki bu hareketliliğin arz ve talep kavramından kaynaklandığını söyleyebiliriz. Talebin arzı ezdiği, fiyatı yükselten bölgeleri (talep bölgesi) veya arzın talebi ezdiği fiyatı düşüren (arz bölgeleri) tanımlar.

Fiyatların bu eğilimi genel olarak yukarı yönlü ise yükselen trend, aşağı yönlü ise düşen trend ve eğer değişim yönünün aşağı mı yoksa yukarı mı olduğuna karar veremediğimiz kararsız görünen trend ise yatay trend demekteyiz.

Daha önce de belirttiğimiz gibi Charles Dow trend kavramını ortaya çıkarmıştı ve Dow Teorisi, günümüzde kullanılan teknik analiz yöntemlerinin temelini oluşturmaktadır.  

Dow teorisine göre trendler üçe ayrılmaktadır:

1-)Ana (Primary) Trend (Uzun vadeli trend) :

Bu trendlerin süresi bir yıl ve birkaç yıl arasındadır.

Uzun vadeli trend yükselişleri trend düşüşlerine göre daha uzun sürmektedir. Çünkü insanoğlu kaybetmekten çok korkar ve elindekinden daha fazlasının sahibi olmak ister. Düşüş gösteren trendde daha çok kaybetmemek için hemen elindeki varlığı satar ama yükselmekte olan trendde daha çok kazanma isteği ile varlığa sahip olmaya devam eder. Bunun sebebi de sadece parasal olarak kazanmak ile kısıtlı olmayan açgözlülük ve doyumsuzluk duygusu.

2-) İkincil (Secondary) Trend (Orta Vadeli Trend):

Trendlerin uzun vadeli trendler arasında gösterdiği ters yönlü ilerlemenin birkaç aya kadar uzandığı durumlarda bu trend çeşidi ile karşılaşırız.

3-)Kısa Vadeli (Minor) Trend:

Diğer piyasalara oranla Forex piyasalarında daha çok kullanımı vardır. Bir gün ve üç haftalık sürelerde oluşmaktadır. Ama unutulmamalıdır ki kısa süre içerisinde dikkate aldığımız kısa vadeli trendler anlık değişmelerden de çok fazla etkilenmektedir. Bu etkilenmeler ki yanılmamak için orta ve uzun vadeli trend grafiklerini de göz önünde bulundurmalıyız.

Doğru bir trend çizmek için 4 noktaya dikkat etmek gerekir.

1-Trend çizgisinin konumu.

2-Çizginin fiyata temas ettiği noktalar.

3-Trendin eğimi

4-Trendin süresi

YUKARI, AŞAĞI VE YATAY TREND

Fiyatların genel izlenimi yükselme yönünde ise yukarı trend (boğa), izlenimi aşağı yönlü ise aşağı trend (ayı) ve son olarak da hangi yöne gideceğinden emin olmayan fiyat izlenimleri ise yatay trend kavramını oluşturur. Bu yatay trendin oluşmasına sebebiyet veren durum; fiyatların ilerlediği yönden dönerek yeni rotasının neresi olacağına karar vermeye çalışan yatırımcıların pasif olarak fiyatı izlemeyi tercih etmeleridir.

Yukarı / Yükseliş Trendi

   Fiyat grafiklerine bakıldığı zaman sürekli yukarı doğru bir ilerleme görülmektedir. Her bir dip noktası bir önceki dip noktasından yukarıda olduğu için dip noktalarından çizilecek olan trend çizgisi yukarı yönlü olacaktır. Ve  yukarı trend alımların olduğu boğa piyasasıdır.

Aşağı /Düşüş  Trendi

  Yükseliş trendinden farklı olarak burada trend çizgisi tepe noktalarından çizilir ve bu trendin yönü aşağı yönlüdür. Ve bu düşen trend ise satışların olduğu ayı piyasasına işaret eder.

Yatay Trend

  Fiyatların hangi yönde gitmek istediğine karar veremediği sürekli bir dalgalanımın görüldüğü trendlerdir. Fiyatların tepe ve dip noktalarından çizilen trend çizgileri düz bir cetvele benzemektedir ve bu cetvelin içinde sürekli olarak aşağı ve yukarı yönlü bir kararsızlık vardır. Bazı traderlar için bu piyasa çok eğlencelidir dip noktalarında alım ve tepe noktalarında ise satım kararı vermektedirler.

DESTEK

Fiyatın grafik üzerindeki ilerleyişinde onu durduran noktalar vardır. Eğer bu nokta azalmakta olan fiyat hareketini durduruyor ya da geri döndürüyor ise bu destektir.

Düşen fiyatların alışlar ile dengelendiği alıcıların ve talebin yoğunlaştığı fiyat seviyeleridir.

Bir yatırımcının düşen fiyatlar destek seviyesinde güç bularak yükseldiğinde alış yapması, desteğin kırıldığı yani fiyatın yükselmesine etkili olamadığı noktalarda ise satış yapması beklenmektedir.

  Fiyatın destek seviyesine geldiği durumda olası iki durumdan söz edebiliriz;

  1. Fiyat destek seviyesini geçemez ve destek seviyesinden geri döner
  2. Fiyat destek seviyesine geldiğinde bu seviyeyi kırıp yoluna devam edecek ve önüne çıkacak diğer destek seviyelerinde nasıl ilerleyeceğine karar verecektir.

DİRENÇ

   Direnç seviyesi ise yükselen fiyatların belirli bir seviyeye kadar çıktığı ve en sonunda onları durduran noktadır.  Potansiyel SATIŞ noktalarıdır.

   Bir yatırımcının yükselen fiyatlar direnç seviyesinde güç kaybederek düşmeye başlıyorsa satış yapması, direnç seviyesinde yapılan satışların fiyat yükselişini durduramadığı yani direncin kırılma noktalarında ise alış yapması tercih edilir.

   Fiyatın direnç seviyesine geldiği durumda destek seviyesinde de olduğu gibi iki durumdan söz edebiliriz;

  1. Fiyat destek seviyesini geçemez ve destek seviyesinden geri döner
  2. Fiyat destek seviyesine geldiğinde bu seviyeyi kırıp yoluna devam edecek ve önüne çıkacak diğer destek seviyelerinde nasıl ilerleyeceğine karar verecektir.

Destek ve direnç noktaları için ekstra not:

   Destek ve direnç kavramlarının yatırımcılar için güvenli bir kaynak olduğunu söyleyebiliriz lakin tecrübeli olmayan yatırımcılar için aynı zamanda tehlikeli de olabilmektedir. Örneğin en dipte al en yüksekte sat düşüncesi. En başta mantıklı gelen bu düşünce fiyatların düşme  ve yükselme riskini göz ardı etmektedir. Fiyatların yükselme ve düşme ihtimali her zaman vardır bu yüzden mantıklı olan şey fiyatların trendlerini gördükten sonra harekete geçmektir.

FİYAT (TREND) KANALLARI

  Grafikler üzerindeki fiyatların herhangi bir eğilim çizgisinin (bu arada bu çizginin birçok dip veya tepe noktalarından geçmesi gerekir. Eğer geçmiyor ise geçecek şekilde yeni bir eğilim çizgisi oluşturulmalıdır.)  karşısına paralel olarak çizilen –dip veya tepe noktalarını birleştiren- yeni eğilim çizgisi ile eski eğilim çizgisinin arasında kalan fiyat dalgalanmaları fiyat kanalını oluşturur. Fiyat kanalının eğilim yönüne göre de kanal isim alır; Alçalan Fiyat Kanalı – Yükselen Fiyat Kanalı.

  Trendlerdeki destek ve direnç arasında bir ilişkinin varlığından söz edebiliriz. Örneğin düşen bir trendde fiyatın dip noktaları ve tepe noktaları aynı şekilde düşüş göstermektedir.

   Bu fiyat kanalında alt sınırda alım üst sınırda ise satım yapmak beklenen kararlardandır.

Teknik analist açısından, fiyatların neden düşüp yükseldiği önemli değildir. Fiyatlar yükseliyor ise talep arzdan yüksektir aynı şekilde fiyatların düşmesi ise arzın talep üzerine çıkmasının bir sonucudur (talep=alıcı , arz = satıcı).

Fiyat Kanalı Örneği

GRAFİKLER

MUM

Mum grafikler en çok tercih edilen grafiklerdir ve detaylı bilgi verirler. Açılış-kapanış, en düşük- en yüksek fiyatları verir ve dikdörtgen yapısı ile yatırımcıların daha kolay karar vermesine yardımcı olur. Gövde ve gölge olarak iki bölümden oluşur. Açılış ve kapanış fiyatlarının olduğu ve mumun renklendirilmesine olanak sağlanan bölüm gövde, ve gövdenin üstündeki dikey çizgiler ise gölge olarak adlandırılır.

Bir çok platform mum grafik renklendirmesini sizin yapmanıza olanak sağlasa da genellikle içi boş veya renksiz grafik yükselişi, içi dolu mumlar  ise düşüşü temsil etmektedir.

Tavan seviyesinin üzerinde yer alan gölgenin en uç noktası o periyoddaki maksimum fiyat seviyesini gösterirken taban fiyatın altında yer alan gölgenin en dip noktası ise minimum fiyat seviyesini gösterir.

ÇİZGİ

Bir enstrümanın ilgili periyoddaki kapanış fiyatı işaretlenir ve kapanış fiyatlarının birleştirilmesiyle çizgi grafik ortaya çıkar. Çizgi grafik bize kısa vadede yaşanan fiyat dalgalanmalarını göstermeyeceği için nispeten uzun vadeli analizlerde ya da iki finansal varlığın birbirine göre performansını tek bir grafik üzerinde gözlemlemek için kullanılır.Ancak şunu da belirtmek gerekir ki kısa vadedeki fıyat dalgalanmalarını gösteremediği için gün içerisindeki hareketleri de tam anlamıyla gösteremez.

ÇUBUK/BAR

 Çubuk grafikler ise bu analizlerde en çok kullanılan grafiktir. Belirli zaman dilimi içerisindeki açılış ve kapanış gibi  fiyatları gösterir. Dikey Bir enstrümanın ilgili vadede en yüksek ve en düşük açılış ve kapanış fiyatlarını göstermektedir. Çubuğun en üst noktası o vadedeki en yüksek fiyat seviyesini, en dip noktası o vadedeki en düşük fiyat seviyesini göstermektedir. Çubuğun sol altında bulunan çizgi o vadedeki açılış fiyatını ve sağ üstte bulunan çizgi o vadedeki kapanış fiyatını belirtmektedir.


KAYNAKÇA

Sıfırdan Teknik Analiz Dersleri http://www.piyasayorumu.com/egitimler/teknik-analiz/sifirdan-teknik-analiz-dersleri/

https://www.investaz.com.tr/teknik-analiz-egitimi https://www.thedoviz.com/egitim-1

http://gfninstitute.com/teknik-analist-sertifika-egitimi-programi-cmt/ https://www.academia.edu/35486351/FOREX_P%C4%B0YASASINDA_TEKN%C4%B0K_ANAL%C4%B0Z_UYGULAMALARI_Ozan_TAKMAZ http://www.turkishfx.com/temel-ve-teknik-analiz/ https://kupdf.net/download/teknikanaliz-pdf_587416956454a7ed7735c2dc_pdf

https://www.qnbfi.com/forex/teknik-analiz-nedir https://www.gcmforex.com/egitim/teknik-analiz/ http://www.teknikanalizsanati.com/teknikanalizsitemap.aspx https://darvasswing.blogspot.com/2017/01/indikatorler-nasl-etkin-kullanlr.html

http://www.piyasayorumu.com/egitimler/teknik-analiz/teknik-analiz-ders-7-rsw-indikatoru-piyasayorumu-com-farkiyla/ http://www.turkishfx.com/yeni/wp-content/uploads/2017/08/TEKNIK-ANALIZ.pdf

http://www.cetintugrul.com/teknik-analiz/dow-teorisi-ve-teknik-analiz–48.html

PAYLAŞ

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here