Unicorn Girişim Nedir?

Tek boynuzlu sembolik at olan unicorn, girişim dünyasında önemli bir anlam taşıyor, biliyor muydunuz ?

Amerikalı ünlü yatırımcı Aileen Lee tarafından girişim dünyasına kazandırılan unicorn girişim tanımı 1 milyar doları aşan şirketler için kullanılmaktadır. Eğer girişim şirketinin 1 milyar dolar ve üzeri değeri varsa o şirket unicorn girişim olmaktadır.

Unicorn Girişimlerin Fark Yaratan Özellikleri

Dijital reklamcılık, küresel düzeyde satış ve reklam olanakları unicorn girişiminin belirleyici özelliklerindendir.

Yıkıcı İnovasyon: Unicorn girişimlerinin çoğu ait oldukları endüstriyi bozmuşlardır. Airbnb’nin paylaşım ekonomisinden yararlanması, Snapchat’in sosyal networking alanını bozması, Uber’in taksi çağırma şeklini değiştirmesi örnek olarak gösterilebilir.

Tüketici Odaklı: Unicorn girişimlerinin çoğu işletmeden tüketiciye modelindedir ve oluşan ürün ve uygulamaları tüketiciler için daha kolay ve uygun fiyatlı hale getirmeye odaklanmıştır. Örnek vermek gerekirse Spotify dünya müziğini dinlemeyi kolaylaştırırken, Instacart ise bir dokunuşla yiyecek sipariş etmenizi sağlar.

Dünyadaki Unicorn Şirketler

Unicorn şirketler listesine bakıldığında ilk sıralarda Çin görünüyor. Bu açıdan hem Amerika hem de Çin’in unicorn şirketlerde başı çektiği söylenebilir. Ant Financial, Bytedance, Didi, Xiaomi, Alibaba, Lufax, Çin kökenli firmalarda ilk onda yer alan firmalardır. Amerika kökenli firmalardan bazıları ise Uber, Facebook, Airbnb olarak sıralanabilir. Sayı her geçen gün değişse de ülkelerin sıralaması pek değişmiyor. Sıralama ise Çin, Amerika İngiltere, Hindistan, İsrail, Almanya, Endonezya, Japonya, Fransa, Filipinler ve Avustralya olarak ilerlemektedir.

Unicorn Girişimde Çin Damgası

1970’lerden itibaren sürdürdüğü dışa açılma ve reform süreciyle birlikte gelişme trendi yakalayan Çin Halk Cumhuriyeti, devlet destekli firmaları ile unicorn girişim listesinin zirvesine damga vurmuştur. Çin’in sıra dışı üstünlüğü 305 firmalık listenin tamamında sürüyor. Buna göre, 305 unicorn firmadan 129’u Çin kökenli firmalardır.

ABD’nin Unicorn Girişimleri

Dünyanın en büyük ekonomisine sahip Amerika Birleşik Devletleri, güncel unicorn girişim listesinde ikinci sıraya düşmüş olarak gözükmektedir. Bu durum bazı unicorn girişimlerin değer kaybederek listeden çıkması ve diğer ülkelerden çok sayıda girişimin listeye girmesinin etkisi olarak değerlendirilebilir. En yüksek değere sahip ABD’li unicorn girişimler arasında başı 72 milyar dolar ile ulaşım uygulaması Uber uygulamasıdır. Bir diğer ABD’li unicorn girişim ise herkesin bir dönem kullandığı ve kullanılmaya devam eden sosyal paylaşım uygulaması olan Facebook uygulamasıdır.

Unicorn şirketlerin çoğunun Çin ve ABD kökenli olma sebebi;

Küresel düzeyde getirisi olan büyük girişimlerin neden bu iki ülkede çok fazla olduğu ayrıca ele alınması gereken bir konudur. Bu durumun farklı birçok yönü bulunmaktadır.

Nüfus faktörüne göre değerlendirme yapılırsa Çin en kalabalık ülkedir. Bu durumda etkili bir satış potansiyeline sahip olduğunun sonucunu ortaya çıkartmaktadır. Aynı şeklide Amerika’da birçok ülkede varlığını sürdüren ve medya ile de yaygınlaşan satış kapasitesi bulunmaktadır. Her iki ülkede de firmaların müşteri kapasitesi büyük bir kitleye ulaşabildiği için geniş bir ağ üzerinden kazançlarını artırabiliyorlar.

Unicorn girişimde ekonomik alt yapısı güçlü olan ülkeler daha ön plandadır. Çin ve Amerika bu nedenle unicorn girişim yapan ve yüksek değer statüsü elde eden firmalar odağındadır. 

Hindistan’da Yükselen Unicorn Girişimler

Listede en çok firmayla temsil edilen üçüncü ülke, 15 unicorn girişim ile Hindistan’tır. En yüksek değere sahip olan Hint firması 4 milyar dolar ile OYO uygulamasıdır. Airbnb uygulamasına biraz benzerlik göstermiş olsa da OYO, ev ve oda paylaşımından ziyade ucuz otel ağı ile öne çıkıyor. Bu uygulama ile kullanıcılar birçok ülkede ucuz otellere ulaşabiliyor.

İkinci sıradaki Hint firması OLA da bir mobil uygulama. OLA, Uber ile aynı hizmeti sunuyor. Ancak bu hizmet şimdilik sadece Hindistan sınırları içinde geçerlidir.. Şirketin güncel değeri 4 milyar dolara ulaşmış durumdadır.

Asyalı Girişimlerin Hızla Artması 

Çin ve Hindistan’ın olağan üstü yükselişine Hong Kong, Singapur, Endonezya, İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri ve Güney Koreli girişimler de eklendiğinde, Asya merkezli unicorn girişimlerin sayısı her sene artıyor. 305 firmalık güncel listenin yarısından fazlası (157 firma) Asya ülkelerinden geliyor. Bu oranın önümüzdeki yıllarda artması bekleniyor.

Türkiye’deki Unicorn Girişimler

2020 Mayıs aynına kadar Türkiye’den herhangi bir unicorn girişim çıkmamıştı. Ancak 2010 yılında Sidar Şahin tarafından kurulan İstanbul merkezli mobil oyun şirketi Peak Games, 1,8 milyar dolara ABD’li oyun devi Zynga’ya satılmasıyla ilk unicorn girişimimizi böylece çıkarmış olduk.

Sipariş uygulaması Getir’in değeri son aldığı 300 milyon dolarlık yatırımla 2.6 milyar dolar değerlemeye ulaştı. Yerli girişim Getir böylece Türkiye’nin ikinci Unicorn’u ünvanını almıştır. Getir’in kurucusu Nazım Salur, sermaye artırımından sonra beş ortağın hisse oranının yüzde 60’ın üzerinde kaldığını, yeni kaynağın ise Sequoia Capital ve Tiger başta olmak üzere mevcut ortaklardan geldiğini söylemiştir.

PAYLAŞ
Avatar
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğrencisi

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here